Quyền của người biểu diễn là một bộ phận quan trọng trong hệ thống quyền liên quan, gắn liền với công sức, tài năng và những đóng góp sáng tạo của nghệ sĩ trong quá trình đưa tác phẩm âm nhạc đến với công chúng. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, quyền lợi này chưa thực sự được quan tâm và khai thác tương xứng với giá trị mà người biểu diễn tạo ra.

Nhìn lại hành trình bảo vệ quyền của người biểu diễn âm nhạc tại Việt Nam, có thể thấy một quá trình chuyển biến đáng chú ý: từ những nghệ sĩ tiên phong tự đứng ra yêu cầu quyền lợi chính đáng, đến sự hình thành của tổ chức đại diện tập thể và sự ra đời của một đơn vị chuyên trách trong công tác quản lý, khai thác và bảo vệ quyền.

NHỮNG BƯỚC ĐI TIÊN PHONG: KHI NGHỆ SĨ CHỦ ĐỘNG LÊN TIẾNG

Năm 2009 – Ca sĩ Mỹ Tâm và dấu mốc tiên phong trong bảo vệ quyền của người biểu diễn

Tháng 8/2009, Công ty TNHH Dịch vụ giải trí Mỹ Tâm gửi văn bản đến các đơn vị viễn thông và các bên liên quan, yêu cầu thanh toán thù lao quyền liên quan đối với việc khai thác các bản ghi âm, ghi hình có phần biểu diễn của nữ ca sĩ trong dịch vụ nhạc chuông, nhạc chờ.

Đây là một trong những vụ việc tiêu biểu đầu tiên tại Việt Nam đặt ra vấn đề về quyền lợi kinh tế của người biểu diễn khi bản ghi được sử dụng vào mục đích thương mại. Theo thông tin báo chí ghi nhận vào tháng 11/2009, đã có 14/15 đơn vị kinh doanh nhạc chuông, nhạc chờ đồng ý thanh toán cho ca sĩ Mỹ Tâm với tư cách người biểu diễn.

Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa đối với cá nhân nghệ sĩ mà còn góp phần đưa vấn đề bảo vệ quyền liên quan của người biểu diễn đến gần hơn với công chúng và thị trường âm nhạc.

Nữ hoàng Vpop sở hữu nhà trăm tỷ giữa TP.HCM, 26 năm giữ sạch tên tuổi,  nghi yêu đàn em kém 10 tuổi

Ca sĩ Mỹ Tâm - người đánh dấu mốc đầu tiên trong việc bảo vệ quyền của người biểu diễn



TỪ NHU CẦU THỰC TIỄN ĐẾN SỰ HÌNH THÀNH TỔ CHỨC ĐẠI DIỆN

Năm 2015 – Thành lập Hội Bảo vệ quyền của Nghệ sĩ Biểu diễn Âm nhạc Việt Nam (APPA)

Ngày 01/12/2015, Hội Bảo vệ quyền của Nghệ sĩ Biểu diễn Âm nhạc Việt Nam (APPA) được thành lập theo Quyết định số 1813/QĐ-BNV của Bộ trưởng Bộ Nội vụ.

Sự ra đời của APPA đánh dấu bước phát triển quan trọng trong hoạt động bảo vệ quyền của người biểu diễn âm nhạc tại Việt Nam. Thay vì để mỗi nghệ sĩ tự tìm hiểu, đàm phán và yêu cầu thanh toán quyền lợi, việc có một tổ chức tập hợp và đại diện cho các nghệ sĩ đã mở ra hướng tiếp cận có tính hệ thống hơn.

APPA hướng tới việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nghệ sĩ biểu diễn, thúc đẩy nhận thức về quyền liên quan, đồng thời xây dựng cơ chế kết nối giữa người biểu diễn và các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng âm nhạc.

Giai đoạn 2016–2021 – Từng bước xây dựng cơ chế đại diện và khai thác quyền

Sau khi được thành lập, APPA từng bước triển khai các hoạt động kết nối nghệ sĩ, tuyên truyền kiến thức về quyền tác giả, quyền liên quan và thúc đẩy việc ủy quyền quản lý quyền của người biểu diễn.

Những hoạt động trong giai đoạn đầu cũng cho thấy đây là lĩnh vực còn nhiều thách thức. Việc xác định chủ thể quyền, tập hợp dữ liệu bản ghi, hoàn thiện hồ sơ ủy quyền và xây dựng cơ chế thu, phân phối thù lao đòi hỏi sự phối hợp giữa nghệ sĩ, tổ chức đại diện và các đơn vị khai thác âm nhạc.

Đây chính là những nền tảng thực tiễn quan trọng để APPA tiếp tục hoàn thiện phương thức hoạt động, hướng tới một cơ chế quản lý quyền chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

MỞ RỘNG HỢP TÁC, HỘI NHẬP QUỐC TẾ

Năm 2025 – APPA trở thành thành viên của IMARA

Năm 2025, APPA chính thức trở thành thành viên của IMARA (International Musical Artists Rights Alliance) – Liên minh quốc tế về quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc.

IMARA là tổ chức quốc tế quy tụ các tổ chức quản lý tập thể quyền của nghệ sĩ biểu diễn tại nhiều quốc gia, hướng tới thúc đẩy việc ghi nhận, bảo vệ và bảo đảm thù lao công bằng cho người biểu diễn trong bối cảnh ngành công nghiệp âm nhạc ngày càng phát triển.

Việc tham gia IMARA mở rộng cơ hội để APPA tăng cường kết nối, trao đổi kinh nghiệm và tiếp cận những xu hướng quản lý quyền của người biểu diễn trên thế giới, đặc biệt trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường khai thác âm nhạc số.

Korea Music Performers Union joins International Music Artists Rights  Alliance

IMARA (International Musical Artists Rights Alliance)

BƯỚC PHÁT TRIỂN MỚI: HÌNH THÀNH ĐƠN VỊ CHUYÊN TRÁCH

Năm 2026 – Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III và ra mắt APPA-CMC

Ngày 16/10/2026, APPA tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III, nhiệm kỳ 2026–2031. Trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm Khai thác Quyền Biểu diễn Âm nhạc Việt Nam (APPA-CMC) chính thức ra mắt.

Trước đó, ngày 09/7/2026, APPA-CMC được thành lập theo Quyết định số 0107/QĐ.TLTT-APPA của Ban Thường vụ Hội, với chức năng quản lý, khai thác và bảo vệ quyền liên quan của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam theo quy định của pháp luật.

Sự ra đời của APPA-CMC đánh dấu bước chuyển từ mô hình hoạt động tập hợp, kết nối và thúc đẩy nhận thức về quyền sang triển khai chuyên môn hóa các hoạt động quản lý, khai thác và bảo vệ quyền của người biểu diễn.

Trung tâm hướng tới xây dựng hệ thống tiếp nhận và quản lý hồ sơ ủy quyền, dữ liệu nghệ sĩ và bản ghi; làm việc với các tổ chức, doanh nghiệp sử dụng âm nhạc; theo dõi việc khai thác quyền thực hiện thu, đối soát và phân phối tiền bản quyền theo phạm vi ủy quyền và quy định hiện hành.

Đây cũng là nền tảng để từng bước hình thành một cơ chế hoạt động minh bạch, có hệ thống, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nghệ sĩ trong quá trình khai thác các cuộc biểu diễn được định hình trên bản ghi âm, ghi hình.



HÀNH TRÌNH TIẾP TỤC ĐƯỢC VIẾT NÊN

Từ dấu mốc một nghệ sĩ chủ động lên tiếng bảo vệ quyền lợi của mình năm 2009, đến sự hình thành của APPA năm 2015 và sự ra đời của APPA-CMC năm 2026, hành trình bảo vệ quyền của người biểu diễn âm nhạc Việt Nam đã từng bước chuyển mình.

Mỗi cột mốc đều phản ánh một bước tiến trong nhận thức và thực tiễn: quyền của người biểu diễn cần được ghi nhận, quản lý và khai thác một cách bài bản; nghệ sĩ cần có một cơ chế đại diện đủ chuyên môn để đồng hành và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Với nền tảng đã được xây dựng và định hướng hoạt động trong giai đoạn mới, APPA-CMC tiếp tục hướng tới mục tiêu kết nối nghệ sĩ với thị trường khai thác âm nhạc, thúc đẩy việc thực thi quyền liên quan và góp phần xây dựng môi trường âm nhạc công bằng, minh bạch, phát triển bền vững.

Từ một nghệ sĩ đi đòi quyền, đến một hệ thống đại diện và một trung tâm chuyên trách hành trình bảo vệ quyền của người biểu diễn Việt Nam vẫn đang tiếp tục.

Liên hệ APPA CMC:
📞(+84) 989 115 323 
📞 ZALO OA của Trung tâm